Een huisarts die tien minuten per consult verliest aan het handmatig controleren van de rechten van een patiënt, dat is verspilde klinische tijd. In 2024 zijn de digitale tools die in het Franse gezondheidssysteem worden uitgerold, precies gericht op het verminderen van deze administratieve fricties en het betrouwbaarder maken van het zorgtraject. Het is echter belangrijk om te weten welke prioriteit te geven aan de adoptie van deze tools, en vooral hoe ze te integreren zonder een team dat al onder druk staat, te desorganiseren.
Authenticatie en continuïteit van toegang: het echte knelpunt op de werkvloer
Er wordt veel gesproken over e-CPS en Pro Santé Connect als toegangssleutels tot de digitale gezondheidsdiensten. In de dagelijkse praktijk is het probleem niet het hulpmiddel zelf, maar wat er gebeurt als het niet meer werkt.
Een zorgverlener die zijn smartphone verliest op een zaterdagochtend, een vervanger die arriveert zonder geconfigureerde identificatie, een netwerkstoring in een plattelandspraktijk: deze situaties komen regelmatig voor. De operationele aanbevelingen voorzien nu in de dekking van gevallen van verlies, diefstal, vergetelheid of storing van het authenticatiemiddel, evenals onvoorziene aankomsten van personeel. Een digitaal hulpmiddel is alleen nuttig als het team kan blijven werken wanneer de gebruikelijke toegang faalt.
Concreet wint elke structuur erbij om een noodprocedure te formaliseren: wie te contacteren, welke tijdelijke identificatie te activeren, welke termijn te voorzien om de toegang te herstellen. De platforms die toegankelijk zijn via de website Santé 365 voor professionals maken het mogelijk om dit soort documentatie te centraliseren en de regelgevende updates met betrekking tot de elektronische identificatie van zorgverleners te volgen.
Het beheer van identiteiten en toegangsrechten wordt een op zichzelf staand project voor de instellingen. Het is niet langer een puur IT-onderwerp, het is een onderwerp van organisatie van de zorg.
Update van bedrijfssoftware: naleving en financiering te controleren
De software voor praktijkbeheer, voorschrijven of factureren evolueert snel sinds de Ségur van digitale gezondheid. Updates zijn nu bepalend voor de toegang tot bepaalde financieringen. Een niet-geregistreerde software of waarvan de versie niet conform is, kan de teletransmissie blokkeren of de toegang tot het gedeelde medisch dossier verhinderen.
Voor zelfstandige professionals is de procedure als volgt:
- Controleren of de gebruikte software op de lijst staat van oplossingen die zijn geregistreerd door de Agence du Numérique en Santé, en in welke exacte versie
- De toepasselijke financieringsvoorwaarden controleren (sommige updates worden vergoed, andere blijven voor rekening van de zorgverlener afhankelijk van de uitrolkalender)
- De installatietermijnen anticiperen, omdat een versiewijziging een gegevensmigratie en een herconfiguratie van de werkplekken kan vereisen
In instellingen is coördinatie met de directie van informatiesystemen noodzakelijk. Een vertraging in de software-update kan de naleving van de hele structuur in gevaar brengen.
Certificering van zorginstellingen: verder dan het referentiekader V2024
Het certificeringskader van de Haute Autorité de Santé is geëvolueerd. Het referentiekader beperkt zich niet langer tot documentaire criteria: het versterkt de aandacht voor de werkelijke praktijken van de teams, de patiëntenervaring en kwesties zoals digitalisering en kunstmatige intelligentie.
Voor de teams op de werkvloer verandert dit de voorbereiding. Men kan zich niet langer tevredenstellen met het samenstellen van een administratief dossier enkele maanden voor het bezoek. De certificering evalueert nu de manier waarop digitale tools daadwerkelijk dagelijks worden gebruikt, en hoe de teams de veiligheid van de zorg integreren in hun dagelijkse praktijken.
Concreet bronnen om de certificering voor te bereiden
De regionale ondersteuningsstructuren voor kwaliteit (SRA) publiceren praktische fiches, zelfevaluatieformulieren en ervaringen. De FORAP, die deze structuren verenigt, stelt specifieke bronnen ter beschikking afhankelijk van het type instelling (gezondheidszorg, medisch-sociale zorg, geestelijke gezondheidszorg).
De monitoring van het huidige referentiekader is nuttiger dan het lezen van vaste gidsen, omdat de evaluatiecriteria blijven evolueren. Teams die zich uitsluitend baseren op documenten van V2024 lopen het risico de werkelijke verwachtingen tijdens het bezoek te missen.
Digitale veiligheid in instellingen: van naleving naar praktijk
Cybersecurity is geen onderwerp meer dat alleen voor IT-verantwoordelijken is gereserveerd.
De huidige aanbevelingen benadrukken een vaak verwaarloosd punt: de beveiliging van de toegang moet de continuïteit van de activiteit omvatten, niet alleen de preventie van aanvallen. Met andere woorden, een cybersecurityplan dat niet voorziet in hoe zorgverleners blijven werken tijdens en na een incident is incompleet.
Instellingen die simulatie-oefeningen hebben uitgevoerd (netwerkuitval, onbeschikbaarheid van het elektronische patiëntendossier) merken dat de teams beter reageren tijdens echte incidenten. Het is een investering in tijd die moeilijk te meten is vooraf, maar die het verschil maakt op de dag dat een ransomware-aanval of een grote storing zich voordoet.
Letpunten voor zorgteams
- Weten waar de noodprocedures te vinden zijn (papieren versie, lokale toegang) zonder afhankelijk te zijn van één enkel digitaal hulpmiddel
- De alarmketen kennen: wie te waarschuwen, in welke volgorde, met welk alternatief communicatiemiddel
- Deelname aan de evaluaties na elk incident, hoe klein ook, om organisatorische tekortkomingen te identificeren
De adoptie van deze tools en bronnen beperkt zich niet tot een lijst van software die moet worden geïnstalleerd. Wat de structuren onderscheidt waar digitalisering echt functioneert, is het vermogen van de teams om de zorg voort te zetten wanneer de technologie faalt. De robuustheid van een systeem wordt getest op de dag van de storing, niet op de dag van de demonstratie.
