De thermostaat geeft 21 °C aan, de ingestelde temperatuur is bereikt en toch blijft de ketel geluid maken. Dat verbaast veel huiseigenaren, vooral wanneer de gasrekening zonder duidelijke reden oploopt. Het goede nieuws: in de meeste gevallen is dit normaal. Om te begrijpen waarom, moeten we wat beter kijken naar wat er gebeurt tussen de thermostaat, de ketel en de muren van uw woning.
Modulatie van de ketel: in werking zijn betekent niet dat de woning te warm wordt
Heeft u weleens gemerkt dat een auto bergafwaarts niet vol gas geeft, maar dat de motor toch blijft draaien? Een moderne ketel werkt volgens hetzelfde principe. Wanneer de kamertemperatuur de ingestelde waarde nadert of bereikt, schakelt de ketel niet abrupt uit. Hij verlaagt zijn vermogen tot het minimum.
Dit mechanisme heet modulatie. In plaats van af te wisselen tussen op vol vermogen werken en volledig uitschakelen, past de ketel de vlam aan om de temperatuur zonder schommelingen op peil te houden. De brander blijft actief, maar werkt op een zeer laag vermogen. Buderis geeft ook aan dat een ketel kan blijven werken wanneer de ingestelde temperatuur is bereikt, omdat hij zich dan in de modulatiefase bevindt.
Lees voor meer uitleg over dit mechanisme de uitleg over een thermostaat die 21 °C aangeeft, waarin het verschil tussen een volledig uitgeschakelde brander en een eenvoudige vermogensverlaging wordt toegelicht.
Dit gedrag is beter dan herhaaldelijk in- en uitschakelen. Bij elke herstart worden de onderdelen van de ketel belast en ontstaat er een piek in het energieverbruik. Een brander die op laag vermogen moduleert, verbruikt minder dan een brander die tien keer per uur uitschakelt en opnieuw start. Continu werken met een kleine vlam is dus vaak een teken dat de regeling goed functioneert.

Thermostaat geeft 21 °C aan: deze meting is niet altijd betrouwbaar
De thermostaat meet de temperatuur op één plek. Als die plek aan het einde van de dag in de zon ligt, dicht bij een radiator staat of in een gang ligt waar tocht doorheen trekt, geeft de meting niet de werkelijke temperatuur van de kamer weer. De sensor kan 21 °C aangeven terwijl het in het midden van de woonkamer nog maar 19,5 °C is.
Volgens de regelgeving wordt de referentietemperatuur gemeten in het midden van de kamer, op 1,5 m boven de vloer. Uw thermostaat hangt daarentegen vaak aan een muur, soms hoog, soms dicht bij een deur. Een verschil van enkele meters in de plaatsing kan de meting één of twee graden vertekenen.
De ketel ontvangt daarnaast informatie van de sensor op de wateraanvoer. Als het water dat uit de radiatoren terugkomt nog koel is, gaat de regeling ervan uit dat de woning nog niet op temperatuur is, ook al geeft de thermostaat iets anders aan. De brander blijft daarom werken om dit verschil te compenseren.
Controleer de plaats van de thermostaat
- De thermostaat mag niet rechtstreeks aan zonlicht worden blootgesteld, zelfs niet maar een paar uur per dag. Zonlicht op de sensor laat deze denken dat de kamer warmer is dan in werkelijkheid.
- De thermostaat mag niet boven of naast een radiator hangen, en ook niet achter een meubel dat de luchtcirculatie rond de sensor belemmert.
- De thermostaat moet zich op ongeveer 1,5 m boven de vloer bevinden, aan een binnenmuur in de belangrijkste leefruimte. Een thermostaat in de gang meet de temperatuur van de gang, niet die van de woonkamer.
Ketel met te veel vermogen voor de woning: een veelvoorkomend probleem
Modulatie heeft zijn grenzen. Een ketel waarvan het minimale vermogen te hoog blijft voor de werkelijke verwarmingsbehoefte van de woning, kan niet ver genoeg terugschakelen. Zelfs tijdens het moduleren blijft hij meer warmte produceren dan nodig is.
Een te groot vermogen komt vaak voor. Bij de installatie wordt het benodigde vermogen soms met een ruime veiligheidsmarge berekend, of is de ketel gekozen voordat de woning werd geïsoleerd. Na isolatiewerkzaamheden aan het dak, de ramen of de muren daalt de verwarmingsbehoefte, maar blijft de ketel dezelfde.
Een ketel met te veel vermogen moduleert slecht en slijt sneller. De brander wisselt af tussen het minimale vermogen en frequente uitschakelingen, waardoor de voordelen van modulatie verloren gaan. Als uw ketel om de paar minuten uitschakelt en opnieuw start in plaats van continu op laag vermogen te draaien, is een te groot vermogen een serieuze mogelijkheid.

Regeling en programmeerbare thermostaat: wat de regelgeving voorschrijft
De Franse regelgeving voor thermostaten is in ontwikkeling. De verplichting betreft de installatie van een programmeerbare regeling met standen zoals comfort, verlaagd, vorstbeveiliging en uit. Een slimme thermostaat die met een smartphone kan worden bediend, is niet verplicht: het gaat om de programmeerfunctie.
Er bestaan technische uitzonderingen. Als de installatie van een programmeerbare thermostaat technisch onmogelijk is, of als de terugverdientijd meer dan tien jaar bedraagt (onderbouwd met een onderzoek), geldt de verplichting niet.
Als uw huidige thermostaat een aan-uitmodel is (dat een aan- of uitsignaal verstuurt, zonder tussenstanden), kan de ketel niet moduleren. De ketel krijgt dan de opdracht om op vol vermogen te verwarmen of uit te schakelen. Met een modulerende thermostaat kan de ketel zijn vermogen verlagen in plaats van uit te schakelen. Het continue werken dat u opmerkt, kan daardoor juist verdwijnen en plaatsmaken voor een stillere en zuinigere modulatie.
Wanneer u een vakman moet inschakelen
- De kamertemperatuur ligt duidelijk boven de ingestelde waarde (22 °C, 23 °C of meer), terwijl de ketel krachtig blijft verwarmen: dan is er meer aan de hand dan gewone modulatie.
- De ketel schakelt zeer vaak uit en weer in, in plaats van continu op laag vermogen te draaien: de thermostaat of de communicatie tussen de apparaten kan de oorzaak zijn.
- De radiatoren blijven gloeiend heet, ook wanneer de thermostaat de ingestelde temperatuur heeft bereikt: een probleem met een klep, circulatiepomp of aanvoertemperatuur moet worden onderzocht.
Een verwarmingsmonteur kan de stooklijn en de compatibiliteit tussen de thermostaat en de ketel controleren en het minimale modulatievermogen aanpassen. Deze instellingen zijn zonder technische opleiding zelden toegankelijk, en een verkeerde afstelling verergert het overmatige verbruik in plaats van het te verhelpen.
Een ketel die op laag vermogen draait wanneer de thermostaat 21 °C aangeeft, doet meestal gewoon wat ervan wordt gevraagd. Het echte waarschuwingssignaal is niet het geluid van de brander, maar een temperatuur die blijft stijgen tot boven de ingestelde waarde.



